Лойиҳа ФЭС «Тутли-2» қўриқловини қуришга тайёргарлик доирасида Самарқанд вилояти, Нурабад туманида амалга оширилди. Бажарилган ишлар майдоннинг гидрологик ва гидрометеорологик ҳолатини комплекс баҳолашга, унинг хавфсизлиги ва барқарор эксплуатациясини таъминлашга қаратилган эди.
Лойиҳа мақсади
Лойиҳанинг асосий мақсади – ФЭС «Тутли-2» майдонида комплекс гидрологик тадқиқотлар олиб бориш, шу жумладан сув билан боғлиқ таъсирлар ва иқлим хавфлари таҳлилини амалга ошириш эди.
Бажарилган ишлар қуйидагиларни ўз ичига олди:
-
майдонда гидрологик тадқиқотлар;
-
сув оқимларининг гидравлик моделлаштирилиши;
-
сув тошқини эҳтимоли бўлган ҳудудлар карталарини тайёрлаш;
-
иқлим омилларининг майдонга таъсирини таҳлил қилиш.
Бажарилган ишлар
1. Майдон бўйича деталь гидрологик тадқиқотлар
Мавжуд сув оқимлари, ер юзи орқали оқимлар, тошқин хусусиятлари ва сув режимининг мавсумий ўзгаришлари таҳлил қилинди. Потенциал сув тошиши ва сув йиғилиши манбалари баҳоланди.
2. Топографияни ҳисобга олган гидравлик моделлаштириш
Рельефнинг рақамли модели асосида турли тошқин ва экстремал ёмғир сценарийларида сув оқимлари моделлаштирилди. Бу майдоннинг энг заиф ҳудудларини аниқлаш имконини берди.
3. Сув тошиши эҳтимоли ва хавф ҳудудлари карталарини тайёрлаш
Ҳисобий сув сатҳлари ва экстремал гидрометеорологик ҳолатлар учун сув тошиши карталари ишлаб чиқилди. Муҳандислик ҳимояси ёки лойиҳа ечимларини ўзгартиришни талаб қиладиган хавф зоналари аниқланди.
4. Иқлим омилларининг сув режимига таъсирини ҳисобга олиш
Ҳудуднинг иқлим маълумотлари таҳлил қилинди, шу жумладан ёмғир ёғиш ва ҳарорат ўзгаришлари эҳтимоли инобатга олинди. Улар сув оқимининг шаклланиши ва тошқин эҳтимолига таъсири баҳоланди.
5. Майдоннинг салбий гидрометеорологик ҳолатларга барқарорлигини таҳлил қилиш
Ёмғир ва тошқин каби экстремал ҳаво ҳолатларига майдоннинг барқарорлиги комплекс баҳоланди. Потенциал хавфларни минималлаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилди.
Лойиҳа натижаси
Бажарилган тадқиқотлар муҳандислик лойиҳалаш қарорларини асосли равишда қўллаб-қувватлади ва тавсия қилинган инженерлик чоралари амалга оширилганда лойиҳанинг хавфсиз амалга оширилишини тасдиқлади.
Олинган маълумотлар майдонни сув тошишидан муҳофаза қилиш ва ФЭС «Тутли-2»нинг ишончли эксплуатациясини таъминлаш бўйича чора-тадбирларнинг асоси бўлди.