2025 yil 10 dekabr kuni Toshkent shahrida TA-6949 UZB: “Suv resurslarini boshqarish va irrigatsiya bo‘yicha Milliy strategiyani amalga oshirish” loyihasi bo‘yicha yakuniy seminar bo‘lib o‘tdi. Loyiha O‘zbekistonning suv resurslarini barqaror boshqarish hamda irrigatsiya tizimini modernizatsiya qilishni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan. Seminar davlat organlari, xalqaro ekspertlar va ilmiy-tadqiqot muassasalari o‘rtasida tajriba almashish, shuningdek loyiha doirasida erishilgan natijalarni baholash va tarmoqni yanada rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish uchun platforma bo‘lib xizmat qildi.
Loyiha konteksti
TA-6949 UZB loyihasi O‘zbekistonning suv resurslaridan oqilona foydalanish va irrigatsiya infratuzilmasini modernizatsiya qilish bo‘yicha milliy strategiyasi doirasida amalga oshirilmoqda.
Loyihani amalga oshirishning asosiy yo‘nalishlari
TA-6949 loyihasi bir nechta asosiy yo‘nalishlarni qamrab oldi va ularning har biri seminar davomida batafsil muhokama qilindi:
1-natija: Tarmoqning institutsional salohiyati baholandi va mustahkamlandi.
2-natija: Modernizatsiya investitsiyalarini ustuvorlashtirish tartib-taomillari belgilandi.
3-natija: Ekspluatatsiya va texnik xizmat ko‘rsatish (O&M) tizimlarining barqarorligi yaxshilandi va qo‘llab-quvvatlandi.
Loyiha Alterra Teams konsalting kompaniyasi tomonidan Cowater International Finland (avvalgi FCG Finnish Consulting Group Oy) xalqaro tashkiloti bilan hamkorlikda, O‘zbekiston Respublikasi Suv xo‘jaligi vazirligi va uning hududiy boshqarmalarining faol ko‘magi bilan amalga oshirilmoqda.
Yakuniy seminar maqsadlari va kun tartibi
Yakuniy seminar quyidagi asosiy maqsadlarga qaratildi:
-
loyiha amalga oshirilishining umumiy natijalarini sarhisob qilish;
-
joriy etilgan metodologiyalar va texnologiyalar natijalarini taqdim etish;
-
irrigatsiya infratuzilmasini modernizatsiya qilish bo‘yicha investitsiya ustuvorliklarini muhokama qilish;
-
suv resurslarini boshqarishni yanada takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish;
-
mahalliy va xalqaro ekspertlar o‘rtasida bilim almashinuvini ta’minlash.
Seminar davlat organlari, xalqaro moliya institutlari, ilmiy tashkilotlar va xususiy sektor vakillari ishtirokida o‘zaro muloqot uchun platforma yaratdi.
Loyihaning natijalari va erishilgan yutuqlar
Yakuniy seminar doirasida tarmoqning strategik maqsad va vazifalarini amalga oshirishga xizmat qiluvchi 15 ta rahbarlik hujjati ishlab chiqilgani taqdim etildi:
-
Yangi Suv kodeksi bo‘yicha ishchi hujjat
-
O‘zbekistonning suv resurslari sohasidagi strategiya va siyosatlarini amalga oshirishni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha rahbarlik hujjati
-
Aktivlarni boshqarishning iqlimga moslashuvchan tizimi tuzilmasini ishlab chiqish bo‘yicha rahbarlik hujjati
-
Modernizatsiya qilingan irrigatsiya tizimlarida beton qoplamalarning texnik-iqtisodiy va ekologik ta’sirini baholash
-
Institutsional salohiyatni baholash va salohiyatni oshirish ehtiyojlari bo‘yicha ishchi hujjat
-
Institutsional islohotlar va rejalashtirish jarayonlari bo‘yicha rahbarlik hujjati
-
Sho‘rlanishni boshqarish bo‘yicha rahbarlik hujjati
-
Boshqaruv, ekspluatatsiya va texnik xizmat ko‘rsatish xarajatlarini qoplash mexanizmlari bo‘yicha rahbarlik hujjati
-
Irrigatsiya tizimlarini o‘rganish, loyihalash va qurish tartib-taomillarini takomillashtirish bo‘yicha rahbarlik hujjati
-
Kelishilgan tadqiqot mavzulari va tegishli institutlar bo‘yicha ishchi hujjat
-
Suv resurslari va irrigatsiyani boshqarishda atrof-muhitga ta’sir masalalarini hal etish yondashuvlari
-
Suvdagi tenglik: gender jihatlarini inobatga olgan resurslarni boshqarish bo‘yicha manfaatdor tomonlar uchun qo‘llanma
-
Irrigatsiyani modernizatsiya qilish bo‘yicha investitsiyalarni tanlash va ustuvorlashtirish bo‘yicha rahbarlik hujjati
-
Suvni tejovchi texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha qo‘llanma
Suvni taqsimlashning yangi tartib-taomillari bo‘yicha qo‘llanma
Muhokamalar va ishtirokchilarning tavsiyalari
Muhokamalar davomida seminar ishtirokchilari bir qator dolzarb masalalarni ko‘rib chiqdilar, jumladan:
- O‘zbekistonning Suv kodeksi va uni samarali joriy etish bo‘yicha keyingi ishlar zarurati. Ishtirokchilar tarmoqning huquqiy asoslarini yanada modernizatsiya qilish muhimligini ta’kidladilar.
- Raqamli texnologiyalarni integratsiya qilish, jumladan irrigatsiya tarmoqlarini boshqarishda aktivlarni raqamli boshqarish vositalari, suv monitoringi tizimlari va boshqaruv jarayonlarini avtomatlashtirishni keng joriy etish zarurligi.
- Suv solig‘i va suvdan foydalanish uchun to‘lovlar, yangi to‘lov tizimining tarmoqning barqaror faoliyati va uzoq muddatli rivojlanishiga ta’siri muhokama qilindi.
Xulosa
TA-6949 UZB loyihasi bo‘yicha yakuniy seminar O‘zbekistonning suv resurslarini boshqarish va irrigatsiya sohasidagi milliy maqsadlarini amalga oshirishda muhim bosqich bo‘ldi. U erishilgan natijalarni har tomonlama baholash hamda tarmoqni yanada rivojlantirish uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqish imkonini berdi.
Loyiha tavsiyalarini amalga oshirish suv resurslaridan oqilona foydalanish, oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlash va O‘zbekistonning barqaror iqtisodiy rivojlanishini ta’minlash uchun mustahkam asos yaratadi